«Ғамхорӣ нисбат ба ҷавонон, ҳалли мушкилоти онҳо ва истифодаи дурусти ин захираи стратегии миллӣ барои пешрафту ободии Ватан ва таъмини амнияту суботи ҷомеа яке аз афзалиятҳои асосии Ҳукумати мамлакат ба шумор меравад, зеро шумораи бештари аҳолии Тоҷикистонро ҷавонон ташкил медиҳанд» Эмомалӣ Раҳмон Ҳамасола дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 23-юми май ҳамчун Рӯзи Ҷавонон ҷашн гирифта мешавад. Ин рӯз баёнгари нақши созанда ва муҳим доштани ҷавонон дар рушди ҷомеа ва таҳкими давлатдории миллӣ мебошад. Ҷавонон неруи бузурги пешбарандаи ҳар як кишвар маҳсуб мешаванд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо зикр намудаанд:“Мо ҷавононро бояд тавре тарбия карда, ба камол расонем, ки онҳо фардо тавонанд Ватан ва давлатро соҳибӣ кунанд, онро обод созанд, боз ҳам пешрафта гардонанд ва миллату давлати худро ба аҳли башар ба таври шоиста муаррифӣ намоянд”. Сарвари давлат дар тамоми суханрониҳояшон ба ҷавонон таваҷҷуҳи хоса зоҳир намуда, онҳоро ҳамчун такягоҳи давлат ва кафили ояндаи дурахшон арзёбӣ мекунанд. Имрӯз ҷавонони тоҷик дар соҳаҳои гуногуни илм, фарҳанг, варзиш, технология, кишоварзӣ ва саноат фаъолона саҳм мегузоранд. Тарбияи насли наврас, махсусан ҷавонон, яке аз масъалаҳои мубрами ҳаёти мардуми тоҷик ва ҷаҳони муосир ба шумор рафта, аз ҳалли дурусти он пешрафти тамоми соҳаҳои ҳаёти иҷтимоӣ, иқтисодӣ, сиёсӣ ва фарҳангии мардуми давлатҳои дунё вобастагии калон дорад. Тарбияи ҷавонон аз муҳит ва шароити ҷамъият вобастагии зич дорад. Агар муҳит созанда бошад, ҷавон солимфикр ба воя мерасад, агар ҷавон дар муҳити созанда ба воя расад, пас аз ӯ умеди созандагӣ намудан душвор аст. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷавононро неруи тавонои созанда ва пешбарандаи ҳамаи соҳаҳои ҳаёти мамлакат меҳисобад ва ҳалли мушкилоту масъалаҳои вобаста ба зиндагӣ ва таҳсилу фаъолияти онҳоро ҳамчун самти афзалиятноки сиёсати иҷтимоии худ эътироф менамояд. Дар сиёсати пешгирифтаи ҷавонпарваронаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҷавонон мавқеи муҳим дошта, роҳбарияти олии кишвар ба Шумо эътимоди бузург дорад. Ҳукумати мамлакат дар амалисозии ҳадафҳои стратегии кишвар ба ҷавонони бонангу номус ва соҳибкасбу донишманд такя менамояд. Дар ҷавоб ба ин бовариҳои роҳбарияти давлату ҳукумат ҷавононро мебояд, ки дар роҳи аз худ кардани донишҳои замонавӣ ва омӯхтани касбҳои нав боз ҳам фаъолтар бошанд. Дар Љумњурии Тоҷикистон ба масъалаи ҷавонон таваҷҷуҳи махсус дода мешавад. Барномаҳои давлатӣ барои баланд бардоштани сатҳи дониш, рушди қобилият ва таъмин намудани шароити мусоиди зиндагии ҷавонон равона шудаанд. Дастгирии ҷавонони боистеъдод, фароҳам овардани имконият барои таҳсил ва ҷалби онҳо ба фаъолияти ҷамъиятӣ, яке аз самтҳои муҳим ба ҳисоб меравад. Ин ҳама нишон медиҳад ки ҷавонон дар сиёсати давлатӣ мавқеи муҳим доранд. Ҳар сол санаи 23 май дар Тоҷикистон ҳамчун Рӯзи ҷавонон таҷлил мегардад. Дар ин рӯз дар тамоми кишвар чорабиниҳои гуногун баргузор мешаванд, аз ҷумла, барномаҳои фарҳангӣ, вохӯриҳо, конфронсҳо ва мусобиқаҳои варзишӣ. Ин чорабиниҳо натанҳо барои фароғат, балки барои баланд бардоштани ҳисси ватандӯстӣ ва фаъолиятнокии ҷавонон хизмат мекунанд. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қайд мекунанд: «Ҷавонон бояд сабақҳои истиқлолиятро ҳамаҷониба омӯзанд, аз равандҳои сиёсати имрӯзаи кишвар огоҳ бошанд, таърихи гузаштаву ҳозираи халқи худро гаштаю баргашта аз худ карда, аз Ватан, миллат, забон ва фарҳанги худ ифтихор намоянд». Сарвари давлат дар роҳи бунёду таҳкими давлати соҳибтамаддун ва бофарҳанг, нигоҳ доштани истиқлолияти давлатӣ нақш ва мақому мартабаи ҷавононро хеле муҳим арзёбӣ менамоянд. Маҳз ҳамин истиқлолияти давлатӣ буд, ки барои рушду ташаккулёбии ҷаҳонбинӣ ва тафаккури созандаи онҳо ҳамчун неруи пешбарандаи ҷомеа тадбирҳои зиёде ба тасвиб расиданд, ба мисли Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҷавонон ва сиёсати давлатии ҷавонон», «Консепсияи миллии сиёсати давлатии ҷавонон», «Старатегияи сиёсати давлатии ҷавонон то соли 2020» ва ғайра. Ҳамаи ин санаду барномаҳо аз он шаҳодат медиҳанд, ки таваҷҷуҳи давлату Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ин қишри иҷтимоии ҷомеа ҷиддист. Ҷавонони мо ба қадри тинҷию амонӣ, ободиву оромӣ, сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ мерасанд. Шукргузорӣ аз неъмати бебаҳои истиқлолияти сиёсӣ менамоянд. Зеро дар дунё ҳастанд давлату ҷомеаҳое, ки аз ҷиҳати ҳаҷму сарҳад, ё ин ки аз ҷиҳати миқдору шумора бамаротиб аз аҳолии ҷомеаи мо дида зиёдтаранд, вале, мутаассифона, соҳибистиқлол нестанд, миллат надоранд, давлату забон надоранд, парешону пора - пора шуда истодаанд. Ҳукумати мамлакат нисбат ба ҷавонон таваҷҷуҳ ва ғамхории махсус зоҳир намуда, амалӣ гардонидани тадбирҳои заруриро ба хотири дастгирии ҳамаҷонибаи онҳо то ба имрӯз идома дода истодааст. Мо бо ҷавонони кишвари худ ифтихор мекунем, зеро онҳо бо иштироки фаъолонаи худ дар ҳамаи соҳаҳо дар рушди давлат ва ободии Ватан саҳми арзишманд мегузоранд, марзу буми сарзамини аҷдодиро ҳимоя мекунанд, ватандӯсту ватанпараст, бонангу номусанд ва ба халқу давлати Тоҷикистон содиқ ҳастанд. Ҷавонон қишри асосиву муҳими ҷомеа, насли ояндасози Ватан ва пояи устувори давлат ба ҳисоб мераванд. Онҳо идомадиҳандаи кору пайкори ниёгон, эҳёгару посдори суннату анъанаҳои гузашта ҳастанд. Маҳз ин табақаи аҳолӣ метавонад сиёсати пешгирифтаи Сарвари давлатро идома дода, устувориву пойдории миллату давлатро нигоҳ дорад. Нақши ҷавонон дар таҳкими сулҳу субот, таъмини амнияти давлат, ҳимояву пешбарии манфиатҳои миллӣ ва рушду тараққиёти тамаддуни муосир муҳим ва бузург арзёбӣ мегардад. Кишвари азизи мо Тоҷикистон, давлати ҷавону мустақил мебошад ва дар баробари ҷавон будани кишвар қариб 70 фоизи аҳолиро низ ҷавонон ташкил медиҳанд. Боиси ифтихор аст, ки бо ташаббуси Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва бо Қарори Маҷлиси Олӣ аз 22 майи соли 1998, ки 23-май ҳамчун Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон эълон гардидааст. Дар шароити рушди давлатдории миллӣ ва таҳкими пояҳои давлатдорӣ яке аз масъалаҳои асосӣ барои дилхоҳ давлатҳо масъалаи сиёсати давлатии ҷавонон ба ҳисоб меравад, зеро барои давлатҳо дар вазъи кунунии ҷаҳон бисёр муҳим аст, ки омилҳои заминасози истиқлоли давлатии худро тақвият бахшанд ва имконоти мавҷудаи табиӣ ва инсониро барои рушди он васеъ истифода намоянд. Аз ин ҷо, ҳар як миллат ояндаи худро дар симои ҷавонони ҳушёру болаёқат ва ояндасоз дида метавонад. Ҷавонон сутуни устувори ҷомеаанд, зеро ҳалқаи пайванди наслҳои башар маҳсуб меёбанд. Дар замони истиқлолият ҷавонони мо аз ин ҳолат истисно нестанд. Пас мо ҷавононро мебояд, дар баробари омӯхтани илму дониш, ба корҳои ҷамъиятӣ ҷалб шуда, ҳисси ватандӯстӣ ва эҳтиром гузоштан ба арзишҳои олии мамлакатро дар дилу дидаи худ ва ҳамсолонамон ҷой диҳем. Вақти он расидааст, ки тамоми қувваю неруи зеҳнии худамонро баҳри созандагиву ободкорӣ ва фароҳам овардани муҳити солим дар ҷомеа равона намуда, талош намоем, ки Тоҷикистон дар баробари кишварҳои номдори ҷаҳон қарор гирад. Танҳо дар ин самт ҷавонони оқилу донишманду дурандеш ќодир њастанд, ки дар амалӣ шудани ин ҳадафҳои наҷиб саҳми арзандаи худро гузоранд. Қайд кардан зарур аст, ки ватандӯстӣ ва меҳанпарастии ҷавонон дар давраи муосир ањаҳмияти хоса касб карда, ҳар як ҷавони бонангу номуси кишварро лозим ва зарур аст, ки ҷиҳати омӯзиши илму дониш, касбу ҳунар машғул гардад, таърихи сипаригаштаи халқи худро, ки пур аз шебу фароз аст, донад, ба арзишҳои таърихию фарҳангии миллат арҷгузор бошад, арзиши ин миллати тамаддунофарро аз ҳама чиз қимат донад ва дар умум, худшиносу худогоҳ бошад. Шоир Ниҳонӣ низ дар ин маврид барҳақ фармудаанд: Ҷавононанд ҳам меъмору ҳам наққоши оянда, Сазоворанд бар имрӯзу бар фардои созанда. Ба илму бо амал дар зиндагонӣ оқилу доно, Фидокоранд дар ободии ин мулки поянда. Шарафманданд бо донишу бо рафтори арзанда, Тавоноянд бо кирдору бо пиндори арзанда. Ҷаҳони хешро созанд дар даврони озодӣ, Ватан гардад диёри файзу сулҳу амну ободӣ. Ходими пешбари илмии шуъбаи таҳқиқоти инфрасохторӣ, н.и.и. Шералиев Абдувоҳид Абдуҳамидович

Бо мақсади иҷроиши нақшаи чорабиниҳои Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар толори Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон семинари илмӣ-назариявии олимони ҷавонон баргузор гардид. Семинари илмиро мудири шуъбаи назарияи иқтисод ва таҳқиқоти институтсионалии Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор Мирсаидов Аврор Бобоевич ҳусни ифтитоҳ бахшида, зикр намуд, ки минтақаҳои озоди иқтисодӣ муҳаррики иқтисодиёти ҳар як кишвари пешрафта ба ҳисоб меравад. Дар навбати худ, Раиси олимони ҷавони Институт, ходими пешбари илмии шуъбаи назарияи иқтисод ва таҳқиқоти институтсионалӣ, н.и.и. Сафарзода Абдулманон Маҳмадсаид дар мавзуъи «Минтақаҳои озоди иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва рушди онҳо» маърӯзаи худро ироа намуд. Зимни ироаи маъруза натиҷаҳои таҳқиқоти илмие, ки дар бораи минтақаҳои озоди иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва рушди онҳо дар даврони соҳибистиқлолӣ ва таъмини рушди устувори Тоҷикистон баён гардид. Аз ҷониби маърӯзачӣ таҳлилҳо дар бораи рушди минтақаҳои озоди иқтисоди ва имкониятҳои рушди онҳо баён гардид. Дар охир, чорабинӣ бо музокироти илмӣ ва баҳсу тавзеҳоти асоснок хотима бахшид.

Ҷавонӣ гаронбаҳотарин давраи ҳаёти инсон аст, ки бо нерӯи зеҳнӣ, ҷасорат ва интихоби роҳи оянда тавсиф мешавад. Дар ҷаҳони муосир насли ҷавон на танҳо ояндаи миллат, балки қувваи асосии пешбарандаи имрӯзи ҷомеа ба шумор меравад. Ояндаи давлату миллат аз дониш, ҷаҳонбинӣ ва фаъолияти ҷавонон вобаста аст. Маҳз ҷавонон бо ақлу заковат, нерӯи ҷисмонӣ ва фикрҳои нав метавонанд ҷомеаро ба сӯи пешрафт роҳнамоӣ намоянд. Ҷавонон бояд бештар ба омӯзиши илм, технология ва касбу ҳунар машғул шаванд. Ҷавони босавод метавонад барои пешрафти ҷомеа саҳми арзанда гузорад. Омӯзиши забонҳои хориҷӣ, истифодаи дурусти технология ва мутолиаи китоб ҷаҳонбинии ҷавононро васеъ мегардонад. Имрӯзҳо ҷавонон дар соҳаҳои гуногун — илм, техника, варзиш, фарҳанг ва технология ба дастовардҳои бузург ноил гардидаанд. Ҷавонон бо рушди илму техника имконият доранд донишҳои худро васеъ намуда, ҳамқадами замон бошанд. Аз ин рӯ, омӯзиши илм, аз худ кардани касбу ҳунар ва забонҳои хориҷӣ барои ҳар як ҷавони ватандӯст муҳим мебошад. Яке аз пешравиҳои асосии ҷавонони имрӯза — қобилияти баланди зуд азхудкунии технологияҳои навин аст. Имрӯз ҷавонон дар соҳаи IT, стартапҳо ва тиҷорати рақамӣ пешсаф мебошанд. Онҳо бо идеяҳои инноватсионии худ ба иқтисодиёт такони ҷиддӣ мебахшанд ва барои осон кардани ҳаёти рӯзмарраи одамон роҳҳои навро кашф мекунанд. Ҷавонон дар корҳои ҷамъиятӣ ва волонтёрӣ (ихтиёрӣ) нақши барҷаста доранд. Кӯмак ба солимгардонии муҳити зист, дастгирии ниёзмандон ва ташкили чорабиниҳои маърифатӣ маҳз бо ташаббуси онҳо сурат мегирад. Дар соҳаи варзиш низ ҷавонон парчамбардори ватани худ ҳастанд. Онҳо бо ғолибиятҳои худ дар мусобиқаҳои байналмилалӣ нуфузи кишварашонро дар арсаи ҷаҳонӣ боло мебаранд. Дар баробари донишандӯзӣ, ҷавонон бояд дорои ахлоқи ҳамида, эҳтироми калонсолон ва муҳаббат ба Ватан бошанд. Ҷавонони ватандӯст метавонанд истиқлол ва арзишҳои миллиро ҳифз намоянд. Агар ҷавонон вақти қимати худро самаранок истифода баранд, онҳо метавонанд барои ободии Ватан саҳми арзанда гузоранд. Ҷавонон қувваи бузург ва такягоҳи асосии ҳар як миллат ба ҳисоб мераванд. Ояндаи давлату ҷомеа аз дониш, фарҳанг ва фаъолияти ҷавонон вобаста аст. Дар ин асно, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон доимо дар баромадҳои хеш таъкид менамоянд: “Ҷавонон-қувваи бузург ва ояндаи миллатанд.” Ҷавонон мисли оби равоне ҳастанд, ки ҷомеаро ҳамеша зинда, ҷавон ва пешрафта нигоҳ медоранд. Дастгирии ташаббусҳои ҷавонон, гӯш додан ба садои онҳо ва боварӣ намудан ба қудрати созандагии онҳо вазифаи ҳар як шаҳрванди ватандӯст аст. Сармояе, ки имрӯз барои илм, тарбия ва саломатии ҷавонон сарф мешавад, фардо бо пешрафти бесобиқаи кишвар бармегардад. Ҷавонон мисли муҳаррике ҳастанд, ки ҷомеаро ба пеш мебаранд. Сармоягузорӣ ба илм, тарбия ва саломатии ҷавонон — ин сармоягузорӣ ба ояндаи дурахшони кишвар аст. Танҳо бо ҷавонони соҳибилм, ватандӯст ва эҷодкор метавон ҷомеаи устувор ва пешрафта бунёд кард. Хулоса, ҷавонон нерӯи пешбарандаи ҷомеа ва ояндаи миллат ба ҳисоб меравад. Агар ҷавонон донишманд, боодоб ва меҳнатдӯст бошанд, миллат ба пешрафту шукуфоӣ мерасад. Аз ин рӯ, дастгирӣ ва омӯзиши ҷавонон вазифаи муҳими ҳар як фарди ҷомеа мебошад. Аюбов Ҳусейн Файзиддинович- лаборанти калони шуъбаи таҳқиқоти инфрасохтории Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ

Санаи 19-уми майи 2026 дар Институти омӯзиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АМИТ дар ҳамкорӣ бо Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ бахшида ба 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон силсиласеминарҳои илмии «Мактаби дипломатияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон» идома ёфт. Дар семинари навбатии муштарак директори Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ, д.и.и. Бобозода Комилҷон, муовини директори Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ, н.и.и. Ҷалилзода Д.Р., сарходими илмии шуъбаи бозори молиявӣ ва идоракунии лоиҳаҳои сармоягузории Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ, д.и.и., дотсент Шарифзода Б.М. ва ходими пешбари илмии шуъбаи иқтисодиёти ҷаҳон ва муносибатҳои иқтисоди байналхалқӣ, н.и.и. Холбобоев Ф.С. иштирок намуданд. Дар рафти семинар Холбобоев Файзулло Самадович ба ҳайси намояндаи доимии  Тоҷикистон дар  ИДМ ва  Иттиҳодии иқтисодии Авруосиё (солҳои 2006-2015) ва собиқ Сафири  Фавқуллода ва  Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Украина ва Молдова дар солҳои 2015-2021 дар мавзуи «Тоҷикистон дар низоми ҳамкориҳои минтақавӣ: муносибатҳо бо Украина, Ҷумҳурии Молдова, ИДМ ва Иттиҳоди иқтисодии Авруосиё» суханронӣ намуданд. Семинари илмӣ таҳти мудирияти директори Институти омузиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои АМИТ Ҳайдарзода Рустам ва директори Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ Бобозода Комилҷон  баргузор гашт.

Бахшида ба 35-умин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва «Солҳои рушди иқтисоди рақамӣ ва инноватсия» эълон гардидани солҳои 2025-2030 конференсияи илмӣ-амалии байналмилалии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон таҳти унвони «ТАШКИЛИ МУОМИЛОТИ ПУЛӢ ДАР ШАРОИТИ ГУЗАРИШ БА ИҚТИСОДИ РАҚАМӢ» баргузор гардид, ки дар кори ҷаласаи пленарии конференсия маърузаи сарходими илмии шуъбаи бозорҳои молиявӣ ва идоракунии лоиҳаҳои сармоягузорӣ, д.и.и., профессор Раҳимзода Шариф дар мавзӯи “Рақамикунонии ҳисобдорӣ ва истифодаи зеҳни сунъӣ – омили таъмини шаффофият дар фаъолияти бонкҳо” дар сатҳи баланди илмӣ ироа гардид.

Ин рӯзро ба хотири арҷгузорӣ ба иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ ва заҳматкашони ақибгоҳ, яке аз санаҳои муҳими таърихӣ - Рӯзи ғалаба бар фашизм медонанд ва ин санаро тантанавор ҷашн мегиранд. Ин рӯз чун хотираи он родмандони шуҷоатманди халқу Ватан, ки баҳри зиндагии осуда ва хуррами имрӯзаи мо дар набардҳои хунин ҷангида буданд, дар ёди мо нақш бастааст. Ин санаи муҳим дар таърихи давлатдории навини Тоҷикистони соҳибистиқлол буда, 9 май чун Рӯзи Ғалабaи халқҳо дар Ҷанги Бузурги Ватани (1941-1945) боифтихор ҷашн гирифта мешавад. Ин рӯз дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба иди расмии давлатӣ эътироф гардида, дар қаламрави кишвар, вилоятҳо ва шаҳру ноҳияҳо чорабиниҳои гуногун баргузор мегардад. Таърих гувоҳ аст, ки аз Тоҷикистон беш аз 300 ҳазор нафар шаҳрвандон ба ҷанг сафарбар гардида, дар майдони муҳориба зиёда аз 90 ҳазор нафари онҳо ҳалок ва беш аз 60 ҳазор нафар маҷруҳ гардида буданд. Дар остонаи ҷашн ҳафтаи «Поси хотир», дидорҳо бо куҳансарбозони ҷанг баргузор мешуданд, ки барои тарбияи насли наврас нигаронида шуда буданд. Имрӯз дар Тоҷикистон шумораи иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ хеле кам ҳаёт ба сар мебаранд. Бояд гуфт, ки пирӯзӣ бар фашизм ба ивази ҷони даҳҳо миллион нафар сарбозону афсарон, аз ҷумла, фарзандони Тоҷикистон, аҳолии осоиштаи дар минтақаҳои таҳти амалиёти ҷангӣ ва ақибгоҳ қарордошта, маъюб шудани миллионҳо нафари дигар ва гуруснагиву маҳрумиятҳои гӯшношунид ба даст омадааст. Хушбахтона, дар замони соҳибистиқлолӣ таҳти роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар баробари ятимону маъюбон ва оилаҳои камбизоату бесаробон пирони рӯзгордида ва иштирокчиёни ҷангу меҳнат низ таҳти меҳрубонӣ ва нигоҳубини арзанда қарор доранд. Сарвари давлат ба ин масъала таваҷҷуҳи зиёд доранд ва дар бисёр баромадҳои худ таъкид менамоянд, ки таъмини онҳо бо шароити мусоиди зиндагӣ вазифаи ҷонии ҳар як роҳбар, шахсони фаъол, соҳибкорон ва афроди ҳимматбаланд мебошад. Яъне ҷанговарон, собиқадорони мо то имрӯз дар ёду хотирҳо боқӣ монданд. Хотиррасон менамоем, ки фард чӣ гунае принсипҳои ахлоқӣ дошта бошад, дар ҳар сурат, дар ҳар гуна шароит ба хизмати Ватан-Модар содиқ бояд бимонад. Ба муносибати Рӯзи пирӯзӣ дар вилоят ва шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон якчанд кӯча, майдонҳо ва боғҳо ба шарофати Рӯзи Ғалаба ва қаҳрамонони Ҷанги Бузурги Ватанӣ номгузорӣ шудаанд. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон то ҳанӯз барои оилаҳои собиқадорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ ва собиқадороне, ки хушбахтона, то имрӯз арзи ҳастӣ доранд, ғамхорӣ карда истодааст. Имрӯз шалқҳои даври Шӯравӣ зимни таҷлили бошукуҳи Рӯзи Ғалаба ба инсоният нишон медиҳад, ки танҳо бо муттаҳидӣ ва дӯстӣ сайёраро аз ҳар гуна даҳшату хунрезӣ ва қувваҳои ифротӣ эмин доштан имконпазир аст. Рӯзи Ғалабаи Иттиҳоди Шӯравӣ дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ санаи хеле муҳимест, ки ба мо наздик аст. Аз ин рӯ, ба насли наврасамон ёд додан лозим меояд, ки қадршиносӣ ба Ватан вазифаи муқаддас мебошад. Ватан то ман сазовори ту бошам, Бароят то шавам арзанда фарзанд. Равам бо роҳи мардони накуят, Бигирам аз хирадмандони ту панд. Мутаассифона, ҳар сол бо дард мушоҳида мекунем, ки сафи собиқадорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ кам шуда истодаанд. Вале бояд дар хотир дошт, ки оид ба корнамоиҳои каҳрамонони Ҷанги Бузурги Ватанӣ бо ҷавонон натанҳо дар арафаи ҷашн, балки дар тамоми даврае, ки раванди таълиму тарбия давом дорад, муҳокима намоем. Таҷлили ҳамасолаи Рӯзи Ғалаба ба аҳли башар бори дигар собит месозад, ки мустаҳкам намудани дӯстиву ҳамкорӣ ва робитаҳои неку созандаи халқу давлатҳои гуногун омили асосии таъмин намудани сулҳу субот, рушди давлату халқҳои ҷаҳон ва рӯзгори орому осудаи мардуми олам буда, инсоният танҳо бо саъйю талоши муштарак метавонад бар зидди ҳама гуна неруҳои бадхоҳ истодагарӣ намояд. Бинобар ин, сазовор ҷашн гирифтани Рӯзи Ғалаба барои аз байн бурдани хурофоту бегонапарастӣ, ҷаҳолату нодонӣ замина гузошта, барои тарбияи насли наврас дар рӯҳияи ватандӯстӣ, меҳанпарастӣ, худшиносӣ ва ҳифзу дарки самараҳои истиқлолият омили муҳим мебошад. Баҳри ҳифзу пойдорӣ, якпорчагӣ, сулҳу ваҳдат ва суботи кишвар фаъолияти худро мо - олимони ҷавон, бояд ба роҳ монем, баҳри рушду инкишоф ва муаррифии ин сарзамин дар арсаи байналмилалӣ талош варзем. Рӯзи Ғалаба муборак бошад! Ходими пешбари илмии шуъбаи таҳқиқоти инфрасохторӣ, н.и.и. Шералиев Абдувоҳид Абдуҳамидович

Таърихи начандон зиёди даврони соҳибистиқлолӣ собит менамояд, ки Ҷумҳурии Тоҷикистон пас аз ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ ва гузариш аз як сохт ба сохти дигари идоракунӣ масъалаи ташаккул ва баланд бардоштани фарҳангу маърифати ҳуқуқии шаҳрвандонро бо дарназардошти сохти нави идоракунии давлатӣ ҳадафи асосӣ ва вазифаи аввалиндараҷаи сиёсати ҳуқуқии худ қарор додааст. Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон борҳо таъкид кардаанд, ки ҳушёрии сиёсиро аз даст надиҳем. Қишрҳои гуногуни ҷомеа, хусусан, олимону донишмандон бояд ташаббуси сулҳпарваронаи Сарвари давлатро пеша гирифта, дар роҳи татбиқи амалӣ ва шарҳу тавзеҳи илмии он талошҳои беандоза менамоянд. Имрӯз бо назардошти ҷаҳонишавӣ ва ба миён омадани муносибатҳои нави ҷамъиятӣ, масъалаи баланд бардоштани маърифати ҳуқуқӣ муҳим гардида, он метавонад ба рушди Љумњурии Тоҷикистон ҳамчун давлати ҳуқуқбунёд ба сифати омили мусоидаткунанда баромад намояд. Зеро мавҷудияти сатҳи баланди маърифати ҳуқуқӣ заминаи бунёди давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ, иҷтимоӣ ва ягона мебошад, ки дар он натанҳо ба арзишҳои ҳуқуқӣ, балки ба арзишҳои ахлоқӣ эҳтиром гузошта мешавад. Маърифати ҳуқуқӣ раванди иттилоотоникунонии ҳуқуқӣ доир ба қоидаҳои умумии ҳатмии рафтор (меъёр)-и муқаррарнамудаи қонунгузорӣ фаҳмида мешавад, ки мақсади он ба баланд бардоштани шуурнокии субъектони муносибатҳои ҷамъиятӣ, амалишавӣ ва риояи қонунҳо, инчунин, пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ дар тамоми соҳаҳо равона шудааст. Омӯзиши санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ собит менамояд, ки маҳз аз ҷониби Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2024 ҳамчун «Соли маърифати ҳуқуқӣ» эълон гардида буд, ки мақсад аз он баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон, тарғиби арзишҳои демократӣ, тарбияи шаҳрвандон дар руҳияи эҳтиром нисбат ба он буд. Соли 2024 чун «Соли маърифати ҳуқуқӣ» эълон гардидан аз Паёми Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз санаи 28-уми декабри соли 2023 асос гардида, ҳадафҳои ин сол қаблан чунин муайян гардида буданд:  Баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии субъектҳои муносибатҳои ҷамъиятӣ;  Тарғиби арзишҳои демократӣ;  Мустаҳкам намудани институти ҳуқуқи инсон ва муносибати эҳтиромона бо он;  Боз ҳам баланд бардоштани мақоми қонун;  Тарбияи субъектҳои муносибатҳои ҷамъиятӣ дар руҳияи эҳтиром нисбат ба қонун ва бартараф намудани инкори он;  Таъмини волоияти қонун;  Ташаккул додани низоми устувори рафтори ҳуқуқӣ;  Оштинопазирӣ нисбат ба ҳама гуна ҳуқуқвайронкунӣ ва ногузир будани масъулияти ҳуқуқӣ;  Ҳамоҳангсозии фаъолияти тамоми субъектҳои тарғиб ва ташвиқи ҳуқуқӣ;  Ташкил намудани механизми самараноки ҳамкории давлат ва ниҳодҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ дар самти баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии субъектҳои муносибатҳои ҷамъиятӣ. Анҷом додани тадбирҳои зикргардида арзиши олӣ будани инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои ӯро таъмин намуда, ба эҳтиром ва риояи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳаҳо, баланд бардоштани ҳисси ватандӯстӣ, тақвияти рағбати шаҳрвандон ба донишҳои соҳањои гуногун, васеъ намудани дастрасии шаҳрвандон ба иттилооти ҳуқуқӣ, паст гардидани сатҳи ҳуқуқвайронкунӣ мусоидат хоҳад кард. Мо шаҳрвандони Љумњурии Тоҷикистон бояд ин иқдомњои Сарвари давлатро якдилона дастгирӣ намуда, баҳри баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии худ ва фарзандон, инчунин аҳли ҷомеа сайъю кўшиш намоем. Зеро мақсади асосии ин иқдом, пеш аз ҳама, ба шаҳрвандон ва ҳар як фарди ҷомеа омӯхтан ва дарки ҳуқуқҳои худ ва эҳтирому риояи ҳуқуқҳои дигарон мебошад. Тибқи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон инсон, ҳуқуқ ва озодиҳои ў чун арзиши олӣ арзёбӣ гардида, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро давлат эътироф, риоя ва ҳифз менамояд. Шукрона аз он мекунем, ки мо шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон 6 ноябри соли 1994 ҳама якдилона дар раъйпурсии умумихалқӣ Конститутсияи Тоҷикистони соҳибистиқлолро қабул кардем ва дар он иброз намудем: «Мо халқи Тоҷикистон, қисми ҷудонашавандаи ҷомеаи ҷаҳон буда, худро дар назди наслҳои гузашта, ҳозира ва оянда масъул ва вазифадор дониста, таъмини соҳибихтиёрии давлати худ ва рушду камоли онро дарк намуда, озодӣ ва ҳуқуқи шахсро муқаддас шумурда, баробарҳуқуқӣ ва дўстии тамоми миллату халқиятҳоро эътироф карда, бунёди ҷомеаи адолатпарварро вазифаи худ қарор дода, ҳамин Конститутсияро қабул ва эълон менамоем». Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун санади тақдирсозу муътабар қабул гардидааст ва тўли солњо мешавад, ки мавриди амал қарор дошта, ба халқи Тоҷикистон асосҳои адолати ҳуқуқиро пешбинӣ мекунад. Боиси сарфарозӣ ва ифтихор аст, ки Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар қатори беҳтарин конститутсияҳо дар ҷаҳон пазируфта шуда, аз се як ҳиссаи он пурра ба ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд бахшида шудааст ва давлат ба он кафолат медиҳад. Мо тамоми шаҳрвандони Љумњурии Тоҷикистон баробарҳуқуқ буда, аз ҷиҳати шаъну шараф ва ҳуқуқҳо баробар ба дунё меоем, соҳиби ақлу виҷдон ҳастем ва бояд бо якдигар муносибати бародарона дошта бошем. Ҷиҳати расидан ба мақсаду маромҳои олӣ баланд бардоштани фарҳанги ҳуқуқии ҷомеа аз ҳар як фарди ҷумҳурӣ тақозо менамояд, ки Конститутсия ва дигар қонунҳоро хонад ва омўзад, зеро эҳтиром ва риояи ҳуқуқи инсон қисми ҷудонашавандаи зиндагӣ, фаъолият ва рафтори ҳар як узви ҷомеа мебошад. Ҷиҳати баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии худ ва огоҳӣ доштан аз ҳуқуқҳои худ мо бояд аз қонунҳое, ки ҳуқуқҳои моро ба танзим медароранд, огоҳӣ дошта бошем. Масалан, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ёрии ҳуқуқӣ», Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи баробарӣ ва барҳам додани ҳамагуна шаклҳои табъиз», Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи кафолатҳои давлатии баробарҳуқуқии мардону занон ва имкониятҳои баробари амалигардонии онҳо», Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хизмати ҳарбӣ», Илова бар ин мо бояд донем, ки мутобиқи моддаи 43-и Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳифзи Ватан, ҳимояи манфиатҳои давлат, таҳкими истиқлолият, амният ва иқтидори мудофиавии он вазифаи муқаддаси шаҳрванд аст. Мо шаҳрвандони Љумњурии Тоҷикистони азиз бояд шукрона аз он кунем, ки давлати соҳибистиқлолу ҳуқуқбунёд ва демократӣ дорем. Ќайд намудан зарур аст, ки 12 декабри соли 2025 Маҷмааи Умумии Созмони Миллали Муттаҳид дар доираи Иҷлосияи 80-уми худ лоиҳаи қатъномаро таҳти унвони «Соли 207 чун Соли байналмилалии маърифати ҳуқуқӣ», ки бо ибтикори Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид, қабул намуд. Бо назардошти амалисозии муваффақонаи «Соли маърифати ҳуқуқӣ» дар Тоҷикистон дар соли 2024, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон, зимни суханронӣ дар мубоҳисаҳои Иҷлосияи 80-уми Маҷмааи Умумии СММ пешниҳод намуданд, ки ин ташаббус ба сатҳи байналмилалӣ бароварда шуда, соли 2027 ҳамчун «Соли байналмилалии маърифати ҳуқуқӣ» эълон гардад. Бо ироаи ин пешниҳод, Роҳбари давлат аҳамияти умумиҷаҳонии маърифати ҳуқуқиро ҳамчун пояи асосии адолат, мудирияти муассир ва сулҳи пойдор таъкид намуданд. Ин ташаббус дар амалисозии пурраи ҳуқуқи инсон ва таҳкими волоияти қонун дар сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ саҳми назаррас хоҳад гузошт. Аз ин рӯ, маърифати ҳуқуқӣ василаи ба шаҳрвандон нишон додани ҳуқуқҳои онҳо ва тавсифи имкониятҳои воқеии зуҳури қобилияти худ дар ҳаёти ҷомеаву давлат дар заминаи эҳтироми ҳуқуқу озодӣ ва шаъну шарафи дигарон баромад мекунад. Дар маҷмуъ ибрози ин андешаҳоро ҳамчун шаҳрванд баҳри тарҳрезии муносиби чорабиниҳо ва ҳарчи самарабахшу муфид роҳандозӣ намудани онҳо дар ин соли таҷлилии маърифати ҳуқуқӣ барои аз байн бурдани хурофоту бегонапарастӣ, ҷаҳолату нодонӣ замина гузошта, барои тарбияи насли наврас дар рӯҳияи ватандӯстӣ, меҳанпарастӣ, худшиносӣ ва ҳифзи арзишҳои миллӣ нақши назаррас мегузорад. Ходими пешбари илмии шуъбаи таҳқиқоти инфрасохторӣ, н.и.и. Шералиев Абдувоҳид Абдуҳамидович.

06 майи 2026 дар Институти омузиши масъалаҳои давлатҳои Осиё ва Аврупои Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бахшида ба 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон силсиласеминарҳои илмии муштарак дар мавзуи «Мактаби дипломатияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон» идома ёфт. Дар семинари навбатии муштарак муовини директори Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ, н.и.и. Ҷалилзода Д.Р. ва сарходими илмии шуъбаи бозори молиявӣ ва идоракунии лоиҳаҳои сармоягузории Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ, д.и.и., профессор Шариф Раҳимзода иштирок намуданд. Дар рафти семинар Шариф Раҳимзода ба ҳайси собиқ сафири фавқулодда ва мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Белгия ва Франсия, намояндаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар созмонҳои аврупоӣ, Юнеско ва НАТО дар мавзуи «Ташаккул ва рушди муносибатҳои дипломатии Тоҷикистон бо Иттиҳоди Аврупо» суханронӣ намуданд.

Бахшида ба 35-умин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон конференсияи илмӣ-амалии ҷумҳуриявии Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимӣ дар шаҳри Хуҷанд таҳти унвони «Масъалаҳои таъмини сифати таҳсилот дар шароити рақамикунонӣ» баргузор гардид, ки дар кори ҷаласаи пленарии конференсия маърузаи мудири шуъбаи таҳқиқоти иқтисодиёти бахши воқеӣ, н.и.и. Қодиров Ф.А. дар сатҳи баланди илмӣ ироа гардид. Мубрамияти рақамикунонии таҳсилот дар Тоҷикистон баён шуда, таъкид гардид, ки дар муҳити рақамӣ ва бо истифода аз технологияҳои муосир баланд бардоштани сатҳи дониш, малакаву маҳорат ва ҳалли мушкилоти тамоми соҳаҳо имконпазир мегардад.

Бахшида ба 35-умин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон конференсияи илмӣ-амалии байналхалқии Институти иқтисодиёти Академияи илмҳои Россия ва Донишгоҳи Славянии Русияву Тоҷикистон таҳти унвони «Стратегии и институты социального и экономического развития России и Таджикистана в условиях меняющегося миропорядка» баргузор гардид, ки дар кори ҷаласаи пленарии конференсия маърузаи мудири шуъбаи иқтисодиёти ҷаҳон ва муносибатҳои иқтисоди байналхалқӣ, д.и.и., дотсент Каримова М.Т. дар мавзӯи “Ключевые угрозы экономической безопасности Таджикистана в условиях глобальной нестабильности” дар сатҳи баланди илмӣ ироа гардид.

Санаи 30-юми апрели соли 2026 дар Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ ҷаласаи Шурои олимон баргузор гардид. Рӯзномаи ҷаласаи Шурои олимон аз масъалаҳои зерин иборат буд: 1. Рафти иҷрои нақшаҳои умумӣ ва инфиродии докторантҳо, унвонҷўён ва магистрантон дар семоҳаи аввали соли 2026 2. Оид ба ҳолати тарғиби донишҳои илмӣ аз тарафаи кормандони илмии Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ 3. Ҳисобот дар бораи натиҷаҳои табъу нашри маҷаллаи «Иқтисодиёти Тоҷикистон» дар соли 2025 4. Тасдиқи мавзӯъҳои докторант-унвонҷӯёни Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ 5. Тасдиқи мавзӯъҳои унвонҷӯёни соли аввали таҳсил дар Институти иқтисодиёт ва демография 6. Дар бораи ба нашр тавсия намудани васоити таълимии н.и.и. Холбобоев Ф.С. аз фанни “Управление инвестиционными рисками” (барои магистрантони ихтисоси 25010707 – Идоракунии лоиҳаҳо) 7. Дар бораи ба нашр тавсия намудани васоити таълимии н.и.и. Ҷӯразода Т.Ҷ. аз фанни “Global economics and International economic relation” (Глобальная экономика и международные экономические отношения), барои зинаи магистратура.

Бахшида ба 35-умин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ташаббуси Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон конференсияи якуми байналмилалии илмӣ-амалӣ оид ба идоракунии рушд бо тамаркуз ба мониторинг ва арзёбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти унвони «Мусоидат ба банақшагирии стратегӣ, мониторинг ва арзёбӣ, инчунин ҳамкорӣ барои рушди устувор дар Тоҷикистон» баргузор гардид, ки дар сессияи 1-уми он – «Таҷрибаи мониторинг ва арзёбӣ: вазъ ва дурнамо» маърузаи ходими пешбари илмии шуъбаи назарияи иқтисод ва таҳқиқоти институтсионалӣ, н.и.и. Ҷӯразода Т.Ҷ. дар мавзӯи «Сабақҳои омӯхташудаи рушди низоми миллии мониторинг ва арзёбӣ» пешниҳод гардид. Ҳадаф аз ин чорабинӣ дар мустаҳкам намудани иқтидор ва малакаҳои касбии мутахассисони мониторинг аз минтақаҳои Тоҷикистон дар истифодаи Роҳнамо оид ба таҳия, мониторинг, арзёбӣ ва заминаҳои он иборат мебошад.