
РӮЗИ ПРЕЗИДЕНТ – РАМЗИ ЭҲТИРОМ БА ДАВЛАТДОРИИ МИЛЛӢ ВА ҚАДРШИНОСИИ ХИЗМАТҲОИ ТАЪРИХИИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ
Таҷлили Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ҳамасола 16 ноябр бо эҳсоси баланди ифтихори миллӣ ва арҷгузорӣ ба арзишҳои давлатдории миллӣ таҷлил мегардад, яке аз санаҳои муҳимми таърихи навини Тоҷикистони соҳибистиқлол ба шумор меравад. Ин рӯз на танҳо ифодаи эҳтиром ба ниҳоди президентӣ ва хизматҳои таърихии роҳбарияти олии давлат, балки фурсати муносиб барои бознигарии роҳи пурифтихори тайкардаи миллат, дарки арзиши истиқлол, сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ мебошад. Зеро таърихи давлатдории навини тоҷикон бо воқеаҳои сарнавиштсоз, озмоишҳои сангин ва талошҳои пайгирона барои ҳифзи ҳастии миллат ва таҳкими пояҳои давлати соҳибистиқлол пайванди ногусастанӣ дорад. Пас аз ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ дар соли 1991 мардуми Тоҷикистон ба марҳалаи комилан нави таърихӣ ворид гардиданд. Истиқлол барои миллати тоҷик имконияти нодири эҳёи давлатдории миллӣ, муайян намудани роҳи мустақили рушди сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ, инчунин муаррифии шоистаи кишварро дар арсаи байналмилалӣ фароҳам овард. Аммо, мутаассифона, ихтилофоти сиёсӣ ва ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ ин раванди таърихиро ба мушкилоти ниҳоят мураккаб рӯ ба рӯ намуданд. Дар он айёми ҳассос на танҳо сохтори давлатдорӣ, балки ваҳдати миллӣ, тамомияти арзӣ ва ояндаи давлати тозаистиқлол зери хатар қарор доштанд. Дар чунин шароити тақдирсоз Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки моҳи ноябри соли 1992 дар шаҳри Хуҷанд баргузор гардид, дар таърихи сиёсии кишвар марҳалаи муҳимми сарнавиштсоз ба ҳисоб меравад. Ин иҷлосия барои барқарор намудани сохтори конститутсионӣ, ташаккули ҳокимияти қонунӣ ва муайян сохтани самтҳои минбаъдаи рушди давлат заминаи мусоид фароҳам овард. Интихоби муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба ҳайси Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин иҷлосияи таърихӣ оғози марҳалаи нави роҳбарии сиёсӣ ва талошҳои пайгирона барои наҷоти давлат аз буҳрони амиқи сиёсӣ гардид. Аз рӯзҳои нахустини ба зимма гирифтани масъулияти роҳбарии давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳалли масъалаҳои тақдирсозро дар меҳвари фаъолияти худ қарор дода, таъмини сулҳу субот, бозгардонидани гурезаҳо ба Ватан, барқарор намудани сохторҳои давлатӣ ва муттаҳид сохтани ҷомеаро ҳадафи асосӣ муайян намуданд. Дар он шароити мураккаб, ки ҷомеа ба ихтилофу парокандагӣ рӯ ба рӯ буд, интихоби роҳи музокирот, муколама ва оштии миллӣ аз иродаи қавии сиёсӣ ва масъулияти бузург дар назди таърихи миллат шаҳодат медод. Бо талошҳои пайгиронаи роҳбарияти давлат ва иштироки фаъолонаи неруҳои гуногуни ҷомеа раванди музокироти байни тоҷикон идома ёфта, 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба имзо расид. Ин рӯйдоди таърихӣ барои анҷоми ҷанги шаҳрвандӣ, барқарорсозии муносибатҳои ҷамъиятӣ ва оғози марҳалаи нави созандагӣ заминаи устувор гузошт. Таҷрибаи сулҳи тоҷикон бори дигар собит намуд, ки хиради сиёсӣ, таҳаммулпазирӣ, эҳтироми манфиатҳои умумимиллӣ ва афзал донистани роҳи гуфтушунид метавонанд ҳатто мушкилтарин ихтилофҳоро ба роҳи ҳалли мусолиматомез равона созанд. Сулҳу ваҳдати миллӣ барои Тоҷикистон танҳо як дастоварди сиёсӣ нест, балки арзиши муқаддаси иҷтимоӣ ва маънавиест, ки тамоми пешрафту созандагиҳои минбаъдаи кишвар ба он такя мекунанд. Маҳз дар фазои сулҳу субот имконият фароҳам омад, ки давлатдории миллӣ таҳким ёфта, сохторҳои фалаҷгардидаи идоракунӣ барқарор шаванд, иқтисодиёт эҳё гардад ва ҷомеа ба роҳи рушди устувор ворид шавад. Аз ин рӯ, ҳифзи сулҳу ваҳдат ва тақвияти ҳамдигарфаҳмӣ бояд ҳамеша вазифаи муҳимми ҳар як шаҳрванди ватандӯст бошад. Яке аз рӯйдодҳои муҳимми марҳалаи нави давлатсозӣ қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон 6 ноябри соли 1994 мебошад. Ин санади олии ҳуқуқӣ асосҳои сохтори давлатдорӣ, принсипҳои фаъолияти мақомоти ҳокимияти давлатӣ, ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро муайян намуда, барои ташаккули давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва иҷтимоӣ заминаи мустаҳками ҳуқуқӣ фароҳам овард. Қабули Конститутсия дар шароити ҳассоси сиёсӣ далели азми устувори давлат ва ҷомеа барои бунёди низоми муосири ҳуқуқӣ ва таъмини волоияти қонун буд. Дар солҳои минбаъда бо мақсади таҳкими пояҳои истиқлоли давлатӣ, таъмини амнияти миллӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди ҷомеа тадбирҳои муҳим амалӣ гардиданд. Таъсиси Артиши миллӣ, Қӯшунҳои сарҳадӣ, барқарорсозии фаъолияти мақомоти давлатӣ, рушди низоми идоракунӣ ва таҳкими иқтидори мудофиавии кишвар аз ҷумлаи қадамҳои муҳимми ин раванд ба шумор мераванд. Ҳамзамон, таваҷҷуҳ ба рушди иқтисоди миллӣ, беҳтар намудани сатҳу сифати зиндагии аҳолӣ, таҳкими соҳаҳои маорифу тандурустӣ, энергетика, саноат ва инфрасохтори нақлиётӣ ба самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ табдил ёфт. Дар ин замина татбиқи ҳадафҳои стратегии кишвар, аз ҷумла таъмини истиқлоли энергетикӣ, раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ, ҳифзи амнияти озуқаворӣ ва саноатикунонии босуръати мамлакат аҳаммияти махсус дорад. Ин ҳадафҳо ифодагари талошҳои давлат барои таҳкими иқтидори иқтисодӣ, фароҳам овардани ҷойҳои нави корӣ, истифодаи самараноки захираҳои миллӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисодиёти кишвар мебошанд. Рушди соҳаҳои гуногуни иқтисодию иҷтимоӣ дар маҷмӯъ ба таҳкими истиқлоли воқеӣ ва таъмини ояндаи устувори давлат мусоидат менамояд. Дар баробари пешрафти дохилӣ, Тоҷикистон дар даврони соҳибистиқлолӣ тавонист мавқеи худро дар низоми муносибатҳои байналмилалӣ таҳким бахшида, ҳамчун давлати ташаббускор ва ҷонибдори сулҳу субот шинохта шавад. Ташаббусҳои байналмилалии кишвар дар самти ҳалли масъалаҳои обу иқлим, ҳифзи пиряхҳо, таъмини амнияти минтақавӣ ва мубориза бо терроризму экстремизм аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ мавриди таваҷҷуҳ ва дастгирӣ қарор гирифтаанд. Ин ташаббусҳо нишон медиҳанд, ки Тоҷикистон дар баробари ҳифзи манфиатҳои миллии худ барои ҳалли масъалаҳои муҳими умумибашарӣ низ саҳми арзанда мегузорад. Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва тағйирёбии босуръати муносибатҳои сиёсиву иқтисодӣ масъалаи ҳифзи истиқлоли давлатӣ, таҳкими худшиносии миллӣ ва баланд бардоштани маърифати сиёсиву ҳуқуқии шаҳрвандон аҳаммияти бештар касб менамояд. Раванди муосири ҷаҳонӣ бо рақобатҳои геополитикӣ, таҳдидҳои амниятӣ, паҳншавии ғояҳои ифротгароӣ, терроризм ва таъсири манфии фазои иттилоотӣ ҳамроҳ буда, аз ҳар як давлат ва ҷомеа масъулияти ҷиддӣ тақозо мекунад. Дар чунин шароит танҳо ҷомеаи дорои ҷаҳонбинии солим, ҳувияти устувори миллӣ, эҳтиром ба қонун ва ҳисси баланди масъулияти шаҳрвандӣ метавонад манфиатҳои давлату миллатро ҳифз намояд. Маҳз бо дарназардошти чунин аҳаммият Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун санаи муҳими сиёсиву ҷамъиятӣ арзиши хосса дорад. Мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид» 16 ноябр ҳамчун Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар гардидааст. Таҷлили ин рӯз ба гиромидошти хизматҳои таърихии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва арҷгузорӣ ба нақши ниҳоди президентӣ дар таҳкими давлатдории миллӣ равона гардидааст. Моҳияти ин сана танҳо дар таҷлили расмӣ ё баргузории чорабиниҳои ҷашнӣ ифода намеёбад. Он, пеш аз ҳама, моро ба андешаронӣ дар бораи таърихи давлатдории навин, қадршиносии сулҳу субот ва дарки масъулияти ҳар як шаҳрванд дар назди Ватан ҳидоят мекунад. Зеро истиқлол, сулҳ ва ваҳдати миллӣ арзишҳое нестанд, ки бо мурури замон аҳаммияти худро аз даст диҳанд. Баръакс, онҳо бояд ҳамчун пояҳои асосии ҳастии давлат ва омили муттаҳидкунандаи ҷомеа ҳамеша ҳифз ва таҳким дода шаванд. Дар ин раванд нақши ҷавонон ҳамчун неруи созанда ва ояндасози давлат ниҳоят муҳим аст. Насли ҷавон бояд таърихи давлатдории миллӣ, арзиши истиқлол ва сабақҳои даврони душвори гузаштаро амиқ омӯзад, ба илму дониш рӯ оварад ва дар рушди соҳаҳои гуногуни ҳаёти ҷомеа саҳми муассир гузорад. Зеро ояндаи давлат танҳо бо дастовардҳои имрӯз муайян намешавад, балки аз сатҳи маърифат, ҷаҳонбинӣ, масъулиятшиносӣ ва иқтидори зеҳнии насли оянда низ вобастагии амиқ дорад. Дар ин замина, тарбияи ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ, эҳтиром ба арзишҳои конститутсионӣ ва ташаккули фарҳанги сиёсӣ аз вазифаҳои муҳимми муассисаҳои таълимӣ, илмӣ ва тамоми ҷомеа ба шумор мераванд. Ҳамзамон, ҳар як шаҳрванди кишвар бояд дарк намояд, ки таҳкими давлатдорӣ танҳо вазифаи мақомоти давлатӣ нест. Он масъулияти умумимиллиест, ки иштироки фаъолонаи тамоми қишрҳои ҷомеа, эҳтиром ба қонун, меҳнати созанда, ҳифзи арзишҳои миллӣ ва саҳмгузорӣ дар ободии Ватанро тақозо менамояд. Маҳз тавассути ҳамбастагӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва масъулияти муштарак метавон пояҳои ҷомеаи солим ва давлати пешрафтаро боз ҳам устувор гардонид. Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таърихи навини кишвар ҳамчун рамзи эҳтиром ба давлатдорӣ, қадршиносии хизматҳои таърихӣ ва ифтихор аз дастовардҳои даврони соҳибистиқлолӣ ҷойгоҳи муҳим дорад. Ин сана моро водор месозад, ки ба роҳи тайкардаи миллат бо нигоҳи таҳлилӣ назар афканда, аз таҷрибаи таърихӣ сабақ гирем ва барои ҳифзи арзишҳои миллӣ масъулияти бештар эҳсос намоем. Хизматҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар раванди барқарорсозии сулҳу субот, таҳкими пояҳои давлатдорӣ, эҳёи иқтисоди миллӣ ва муаррифии Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ ҳамчун бахши муҳимми таърихи навини давлат боқӣ мемонанд. Арҷгузорӣ ба ин хизматҳо ҳамзамон эҳтиром ба таърихи истиқлол, ба ормонҳои давлатдории миллӣ ва ба заҳмати созандаи мардуми Тоҷикистон мебошад. Бузургдошти Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бояд дар қалби ҳар як шаҳрванд ҳисси масъулиятшиносӣ, ифтихори миллӣ ва садоқат ба Ватанро тақвият бахшад. Зеро бузургии миллат на танҳо бо гузаштаи пурифтихор, балки бо қобилияти ҳифзи дастовардҳо, созандагӣ ва бунёди ояндаи шоиста муайян мегардад. Бигзор, Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ ҳамеша пойдор буда, кишвари азизи мо таҳти роҳбарии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар роҳи рушди устувор, пешрафти иқтисодию иҷтимоӣ ва таҳкими мавқеи байналмилалии худ ба дастовардҳои нав ноил гардад. Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муборак! Юсуфзода Шодоб Хӯҷамқул ходими илмии шуъбаи таҳқиқоти демографӣ ва рушди нерӯи инсонии Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ
Муфассалтар





