ТАШАББУСИ САРНАВИШТСОЗ ДАР РОҲИ ТАЪМИНИ СУЛҲИ ПОЙДОР ВА ҲАМБАСТАГИИ ҶАҲОНӢ
(Дар ҳошияи қабули қатъномаи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда») Қабули қатъномаи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид таҳти унвони «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда» (2027–2036), ки бо ташаббуси Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пешниҳод гардид, аз муҳимтарин рӯйдодҳои сиёсиву дипломатии соли 2026 ба ҳисоб меравад. Ин санади муҳими байналмилалӣ на танҳо идомаи мантиқии сиёсати сулҳҷӯёнаи Тоҷикистон аст, балки бори дигар нишон медиҳад, ки кишвари мо дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ, бахусус таҳкими сулҳ ва амнияти байналмилалӣ, нақши фаъол ва созанда дорад. Имрӯз миллионҳо нафар дар минтақаҳои гуногуни ҷаҳон аз оқибатҳои ҷанг, муҳоҷирати иҷборӣ, фақр ва ноамнӣ ранҷ мебаранд. Дар чунин вазъият ҷомеаи ҷаҳонӣ бештар аз ҳар вақти дигар ба ташаббусҳое ниёз дорад, ки арзишҳои сулҳ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамбастагии инсониро тақвият бахшанд. Тоҷикистон яке аз давлатҳоест, ки арзиши сулҳро на аз китобҳо, балки аз таҷрибаи талхи таърих омӯхтааст. Ҷанги шаҳрвандии солҳои навадум ба давлат ва миллат талафоти бузурги ҷонӣ ва иқтисодӣ расонид. Маҳз ҳамин таҷрибаи талх боис гардид, ки баъди барқарор шудани сулҳу ваҳдати миллӣ, Тоҷикистон сиёсати хориҷии худро бар пояи сулҳ, ҳамкорӣ, муколама ва эҳтироми ҳуқуқи байналмилалӣ роҳандозӣ намояд. Аз ҳамин лиҳоз, ташаббуси навбатии Тоҷикистон дар Созмони Милали Муттаҳид идомаи мантиқии ҳамин сиёсати сулҳофар мебошад. Қатъномаи қабулшуда солҳои 2027–2036-ро ҳамчун Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда эълон намуда, ҷомеаи ҷаҳониро ба ҳамкории васеъ барои таҳкими сулҳ, рушди фарҳанги муколама, пешгирии низоъҳо ва тарбияи насли сулҳпарвар даъват мекунад. Дар маркази ин ташаббус инсон, бахусус кӯдакон ва ҷавонон қарор доранд, зеро маҳз онҳо ояндаи ҷомеа ва ҷаҳонро месозанд. Тарбияи онҳо дар рӯҳияи сулҳдӯстӣ, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми арзишҳои инсонӣ метавонад барои пешгирии низоъҳои оянда заминаи устувор фароҳам оварад. Яке аз ҷанбаҳои муҳими ин қатънома он аст, ки сулҳ танҳо ҳамчун набудани ҷанг арзёбӣ намешавад. Сулҳи воқеӣ танҳо дар сурате пойдор мемонад, ки дар ҷомеа адолат, баробарӣ, муколама, эътимоди байни мардум ва имкониятҳои баробар барои рушди инсон таъмин бошанд. Аз ин рӯ, санади мазкур давлатҳоро ба таҳкими ҳамдигарфаҳмӣ, мусолиҳа, ҳамбастагии байни наслҳо ва эҳтироми ҳуқуқу манфиатҳои ҳамаи қишрҳои ҷомеа даъват менамояд. Боиси ифтихори ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон аст, ки имрӯз кишвари мо ба яке аз пешоҳангони дипломатияи созанда дар арсаи байналмилалӣ табдил ёфтааст. Дар ду даҳсолаи охир Тоҷикистон як қатор ташаббусҳои ҷаҳонӣ, аз ҷумла дар самти масъалаҳои об, ҳифзи пиряхҳо, рушди устувор ва ҳоло таҳкими сулҳро пешниҳод намуда, тавонист дастгирии ҷомеаи байналмилалиро ба даст орад. Ин ҳама аз болоравии обрӯву нуфузи байналмилалии Тоҷикистон ва эътимоди давлатҳои ҷаҳон ба сиёсати хориҷии он шаҳодат медиҳад. Қобили таваҷҷуҳ аст, ки қатъномаи мазкур инчунин таҷрибаи мусбати кишварҳои Осиёи Марказӣ, бахусус талошҳои Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистонро дар роҳи ҳалли мусолиматомези масъалаҳои сарҳадӣ ва таҳкими ҳамкории минтақавӣ истиқбол намудааст. Ин далел нишон медиҳад, ки сулҳ ва ҳамдигарфаҳмӣ метавонанд ҳатто масъалаҳои бисёрсолаи мураккабро тавассути гуфтушунид ва иродаи сиёсӣ ҳал намоянд. Аҳамияти дигари ин санад дар он ифода меёбад, ки он тамоми сохторҳои Созмони Милали Муттаҳид, ҳукуматҳо, созмонҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ва дигар шарикони рушдро барои татбиқи ҳадафҳои Даҳсола муттаҳид месозад. Ин маънои онро дорад, ки таҳкими сулҳ танҳо вазифаи давлатҳо нест, балки рисолати муштараки тамоми инсоният мебошад. Ҳар як омӯзгор, олим, рӯзноманигор, зиёӣ, ҷавон ва фаъоли ҷомеа метавонад дар тарғиби фарҳанги сулҳ саҳми арзандаи худро гузорад. [02.07.2026 16:13] In God We Trust☝️: Барои Тоҷикистон ин қатънома танҳо як муваффақияти дипломатӣ нест, балки масъулияти нав низ мебошад. Татбиқи амалии ғояҳои сулҳ, таҳкими ваҳдати миллӣ, тарбияи насли ватандӯст, рушди маърифати сиёсӣ ва таҳкими ҳамдигарфаҳмӣ бояд ҳамеша дар меҳвари сиёсати давлатӣ ва фаъолияти ҷомеа қарор дошта бошад. Зеро сулҳ неъмати бебаҳост ва ҳифзи он аз ҳар як шаҳрванди кишвар масъулияти баланд талаб мекунад. Дар маҷмӯъ, қабули қатъномаи «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда» боз як саҳифаи дурахшони фаъолияти байналмилалии Тоҷикистон мебошад. Ин иқдоми таърихӣ бори дигар собит сохт, ки сиёсати сулҳҷӯёна ва ваҳдатофари Тоҷикистон аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ эътироф ва пуштибонӣ мешавад. Дар ҷаҳоне, ки ҳар рӯз ба сулҳу субот бештар эҳтиёҷ дорад, чунин ташаббусҳо метавонанд ба таҳкими ҳамбастагии инсоният, пешгирии низоъҳо ва таъмини зиндагии шоиста барои наслҳои имрӯзу фардо мусоидат намоянд. Сулҳ арзишест, ки бе он ҳеҷ пешрафт, ҳеҷ рушд ва ҳеҷ ояндаи устувор вуҷуд дошта наметавонад. Аз ин рӯ, ташаббуси Тоҷикистон на танҳо дастоварди як давлат, балки саҳми арзишманд дар роҳи бунёди ҷаҳони осоишта, амн ва инсонмеҳвар барои тамоми башарият мебошад. Юсуфзода Шодоб Хӯҷамқул ходими илмии шуъбаи таҳқиқоти демографӣ ва рушди нерӯи инсонии Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ
Муфассалтар
