ҶАЛАСАИ УМУМӢ

Рӯзи 28.10.2020 дар толори Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҷаласаи умумӣ барпо шуд.

Бинобар ҳамроҳшавии Академияи соҳавии самти тандурустӣ ва тиб ба АМИТ аз якуми январи соли 2021 шуъбаи илмҳои биология ва тиб барҳам хӯрда, дар заминаи он ду шуъбаи нав таъсис мешаванд:

Аввал, шуъбаи илмҳои биология ва сониян, шуъбаи илмҳои тиб ва фармасевтӣ аз таърихи 1-уми январи соли 2021 ба фаъолият шуруъ хоҳанд кард. Ҳамчунин, ноиби президент дар бахши тиб бо раъйдиҳии аъзои Академияи миллии илмҳо интихоб мегардад.

Дар ҷаласа байни олимон баҳсҳои густурда ба вуқуъ пайвастанд. Ба истиснои академик Меъроҷов ҳама ба ҷонибдорӣ аз тағйироти зикршуда овоз доданд.

Бояд мутазаккир шуд, ки илмҳои тиб аз зумраи донишҳои амалӣ маҳсуб мешавад ва низоми илмҳои клиникиро ташкил медиҳад. Бинобар ин, назорати илмии ҳамаи муассисоти илмии самти тиб аз таърихи 1-уми январи соли 2021 ба дӯши АМИТ вогузошта мешавад.

3.98

3.99

КОНСТИТУТСИЯ – САНАДИ ОЛИИ СИЁСИВУ ҲУҚУҚӢ

Бисту шаш сол муқаддам дар кишвари мо тавассути раъйпурсии умумихалқӣ аввалин Конститутсияи Тоҷикистони соҳибистиқлол қабул гардид ва мо ин рӯзи воқеан таърихиро ҳар сол бо шукӯҳу шаҳомати хоса таҷлил менамоем. Конститутсия – қонуни асосии давлат буда, сохти давлат ва рушди минбаъдаи ҷомеаро муайян ва танзим менамояд.

Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни як баромадашон чунин гуфта буданд: “Конститутсияи кишвар, ки таҷассумгари орзуву ормони озодандешӣ ва ғояҳои ҷовидонаи мардуми мо мебошад, барои пойдории ҳокимияти конститутсионӣ, таҳкими рукнҳои давлатдорӣ, ноил гардидан ба пешравиҳои азими сиёсиву иқтисодӣ ва иҷтимоиву фарҳангӣ, ба вуҷуд овардани асосҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ва муҳайё намудани фазои мусоид барои ташаккули озодонаи ҳар фард заминаи мустаҳкам ва боэътимоди ҳуқуқӣ гузошт”.

Маврид ба зикр аст, ки бузургӣ ва аҳамияти ин санади муҳими таърихӣ, қабл аз ҳама, дар он ифода меёбад, ки он бори нахуст аз ҷониби худи халқ ва барои халқ бо роҳи ифодаи озодонаи майлу иродаи шаҳрвандони мамлакат қабул карда шудааст. Қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки чун санади сарнавиштсози миллат маънидод мешавад, кишвари моро ҳамчун давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, ягона ва дунявӣ ба оламиён муаррифӣ менамояд. Маҳз бо шарофати қабули ин санади олии сиёсиву ҳуқуқӣ дар Тоҷикистони маҳбуб маҷмӯи рӯйдодҳои тоза дар ҳаёти сиёсиву иқтисодӣ, иҷтимоиву фарҳангӣ оғоз гардиданд. Бинобар ин онро ба қатори воқеиятҳои таърихие шомил кардан мумкин аст, ки дар таърихи миллат ва давлатдории миллии мо нақши махсус дорад.

Ҳамзамон қабули Конститутсия шаҳодати бунёди давлати тоҷикон, асоси ҳуқуқии он, ягонагии ҳокимияти давлатӣ, баробарҳуқуқии тамоми халқу миллатҳои Тоҷикистонро ба арсаи ҷаҳонӣ эълон менамояд.

Конститутсияи даврони соҳибистиқлол баҳри миллату давлати тоҷикон саҳифаи тозае ва заминаи ҳуқуқии устуворе боз намуд. Он давраи нави ташаккули давлати соҳибихтиёри Тоҷикистон, моҳият ва шаклу мазмуни фаъолияти давлат, ҳолати ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд, сохти марзию маъмурии Тоҷикистон, низом, тарзи ташкилёбӣ ва фаъолияти мақомоти давлатии ҷумҳурӣ ва ташкили мақомоти худидораи маҳаллиро инъикос мекунад. Конститутсия низоми давлатдорӣ, сиёсати дохилию хориҷӣ, сиёсати иқтисодӣ-иҷтимоӣ ва фарҳангии кишварро баръало инъикос мекунад.

Тавре Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иброз медоранд: “Сохтори давлатии мо дар Конститутсияи кишвар муайян гардидааст, ки барои қабули он аксарияти аҳолӣ овоз доданд. Мо дар асл ҷонибдори бунёди ҷомеаи демократӣ, ҳуқуқбунёд ва дунявӣ ҳастем, ки дар он ҳар як ҳамватани мо худро озод, хушбахт ва арзанда эҳсос менамояд”.

Конститутсия – сарчашмаи соҳибистиқлолии миллат ва пойдории давлати миллӣ маҳсуб мегардад. Он ҳамчун муҳимтарин омили таъмини истиқлоли миллӣ ва якпорчагии кишвар, тағйирнопазир будани шакли идораи ҷумҳурӣ, тамомияти арзӣ моҳияти демократӣ, ҳуқуқбунёдӣ, дунявӣ, ягонагӣ ва иҷтимоии давлатро кафолат дода, халқи Тоҷикистонро сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ эътироф намуд. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дастоварди миллӣ буда, нахустин қонуни асосии давлати соҳибистиқлоли тоҷикон маҳсуб меёбад. Маҳаки асосии онро асосҳои сохтори конститутсионӣ ва ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандон ташкил додаанд. Ин санади олии сиёсиву ҳуқуқӣ барои таҳкими истиқлолияти давлатӣ, эъмори ҷомеаи ҳуқуқбунёду демократӣ ва ривоҷи муносибатҳои нави иқтисодӣ заминаҳои ҳуқуқиро фароҳам овард.

Дар банди аввали моддаи 1-уми Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон чунин омадааст: “Ҷумҳурии Тоҷикистон давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона мебошад”. Ин модда муҳимтарин хусусиятҳои ҳуқуқиву давлатӣ, принсипу усулҳои бунёди давлатдории Тоҷикистони муосирро ифода менамояд ва моҳияти воқеии асосҳои сохтори конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар бар мегирад.

Соҳибихтиёрии давлат маънои онро ифода месозад, ки Тоҷикистон самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷии худро муайян намуда, чун субъекти мустақили ҳуқуқи байналмилалӣ баромад мекунад. Дар ин росто, муҳаққиқони илмҳои сиёсӣ ду навъи соҳибихтиёриро муайян кардааст. Яке соҳибихтиёрии давлат ва дигаре соҳибихтиёрии миллӣ аст. Соҳибихтиёрии давлат дар волоияти ҳокимияти давлатӣ ва истиқлоли ӯ дар муносибатҳои беруна ифода меёбад. Соҳибихтиёрии миллӣ бошад, ифодакунандаи ҳокимияти комили миллат, озодии сиёсӣ ва имконияти мусоид барои ҳаёти шаҳрвандон аст.

Демократӣ будани Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳам яке аз шаклҳои сохтори сиёсӣ аст. Ҷумҳурии Тоҷикистон бо дар назардошти хусусиятҳои таҷрибаи таърихии анъанаҳои сиёсии давлатдории миллӣ ва дар амал татбиқ намудани принсипи либералӣ-демократии афзалияти ҳуқуқи инсон пояҳои давлати демократии худро устувор мекунад. Ба маънии дигар, пешрафти ҷомеаи мо бо роҳи демократӣ идома дорад, ки дар ин раванд миёни гурӯҳҳои гуногуни иҷтимоӣ ҳамраъйӣ ба вуҷуд меояд ва қувваҳои муттаҳидкунанда афзалият пайдо мекунанд. Ҳаёти ҷамъиятӣ дар кишвари мо дар асоси равияҳои мухталифи сиёсӣ ва мафкуравӣ инкишоф меёбад. Мафкураи ягон ҳизб, иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ ва динӣ ба ҳайси мафкураи давлатӣ эътироф намешаванд.

Ҳамчун давлати ҳуқуқбунёд зикр шудани Ҷумҳурии Тоҷикистон боз ҳам ба Конститутсия тобеъ будани ҳама гуна фаъолияти мақомоти давлатиро дорад. Волоияти қонун, риоя ва ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон, таҷзияи ҳокимият, масъулияти давлат ва шахсият нишонаҳои асосии давлати ҳуқуқбунёд мебошанд. Бояд гуфт, ки мустақиман амал намудани меъёрҳои Конститутсия, афзалияти ҳуқуқу озодиҳои инсон, мутобиқи принсипи таҷзияи ҳокимият амал намудани мақомоти ҳокимияти давлатӣ, ҷузъи таркибии низоми ҳуқуқии ҷумҳурӣ эътироф шудани санадҳои ҳуқуқии байналмилалӣ аз нишонаҳои муҳими давлати ҳуқуқбунёд дониста мешаванд.

Дунявӣ будани Ҷумҳурии Тоҷикистон хусусияти хоси сохтори давлатдории кишвари моро муайян сохтааст. Давлати дунявӣ чунин давлатест, ки дар он ҳеҷ як дину мазҳаб ҳатмӣ ва ё афзалиятнок дониста намешавад. Дар Тоҷикистон тибқи Конститутсия ягон дин ба ҳайси дини давлатӣ шинохта нашудааст ва ҳама дину мазҳабҳо ҳуқуқи мавҷудияти баробар доранд. Мутобиқи Конститутсия дин аз давлат ҷудо буда, ҳамчун ҷузъи ҷудонопазири фарҳанги мардумӣ мустақиман амал менамояд. Конститутсия ҳуқуқу озодиҳои шаҳрвандонро барои эътиқоди динӣ ва фаъолияти динӣ маҳдуд намесозад. Дунявӣ будани давлат ин манъи дахолати иттиҳодияҳои динӣ ба фаъолияти мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва идеологияи сиёсати давлат аст. Аммо ин маънои онро надорад, ки давлат бо ташкилотҳои динӣ умуман ҳамкорӣ намекунад. Ҳамкорӣ дар самти риояи меъёрҳои Конститутсия ва таъмини амнияти миллӣ, таҳкими фарҳанг ва арзишҳои миллӣ дар пояи талаботи сиёсати давр густурда мебошад, вале фаъолияти иттиҳодияҳои нажодпарасту миллатгаро ва иртиҷоиро қатъиян манъ мекунад.

Давлати ягона будани Ҷумҳурии Тоҷикистон ифодагари низоми воҳиди ҳуқуқию судӣ, иҷроия ва мақоми олии намояндагӣ доштан аст, яъне ҳама фаъолият дар ҷомеа умумӣ маҳсуб мегардад. Як Конститутсия, як низоми қонунгузорӣ ва шаҳрвандии ягона мавҷуд аст. Низоми ягонаи пул, сиёсати ягонаи қарз ва андоз ҷорист. Қисмҳои таркибии давлати ягона, яъне вилояту шаҳру ноҳияҳо соҳибихтиёр буда наметавонанд. Дигар хусусияти давлати ягона он аст, ки қувваҳои мусаллаҳи ягона дорад ва он аз ҷониби мақомоти марказии ҳокимияти давлатӣ идора мешавад. Конститутсия қонунест, ки ваҳдати сиёсии халқро шаклбандӣ, суботи сиёсӣ ва тартибу низомро дар давлат таъмин мекунад.

Бояд гуфт, ки ин санади сарнавиштсози таърихӣ манфиатҳои олии миллат ва давлати соҳибистиқлоламонро инъикос намуда, ба омили муҳимтарини кафолати устувории ҳаёти сиёсии ҷомеа мубаддал гардид. Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба сифати яке аз беҳтарин конститутсияҳо дар тамаддуни ҷаҳони муосир шинохта шудааст. Он дар низоми санадҳои меъёрӣ-ҳуқуқӣ эътибори олии ҳуқуқӣ дорад. Дар он инсон ва ҳуқуқу озодиҳои ӯ ба сифати арзиши олӣ эътироф ва халқ баёнгари соҳибихтиёрӣ ва сарчашмаи ягонаи ҳокимияти давлатӣ эълон гардидааст.

Гузашта аз ин, Конститутсия, аз як тараф, барои рушди давлати демократӣ ва таъсиси низоми самарабахши ҳокимияти давлатӣ заминаи ҳуқуқӣ гузошта бошад, аз ҷониби дигар, барои сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ дар саросари кишвар шароити мусоид фароҳам овард. Бо иродаи озодонаи мардуми сарбаланди кишвар қабул гардидани Конститутсия баёнгари фарҳанги волои сиёсии миллати куҳанбунёди тоҷик мебошад.

Гузашти солҳо ҳар қадар моро аз қабули ин ҳуҷҷати тақдирсоз дур мебарад, дурустии интихоби роҳи бунёди давлати демокративу ҳуқуқбунёд ва дунявӣ ҳамон қадар возеҳу аён мегардад. Натиҷаи ҳамин дастовардҳои конститутсионист, ки имрӯз дар мамлакат сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ пойдор мебошад ва халқи Тоҷикистон бо ҳисси баланди ватандӯстӣ ба ободиву созандагии сарзамини соҳибистиқлоли худ машғул аст.

Юсуфов Ғайрат, омӯзгори фанни сиёсатшиносии ДДХ

МЕРОСИ ХАТТИИ ҲАР МИЛЛАТЕ ГАНҶЕ БАРОИ ОМӮХТАН АСТ…

Рузи 23 октябри соли 2020, соати 09:00 дар толори Маркази мероси хаттии назди Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Конференсияи байналмилалии илмӣ-амалӣ дар мавзӯи “Масъалаҳои муҳимми ҳифзу таҳқиқи мероси хаттии Тоҷикистон” баргузор мегардад.
Дар ин ҳамоиши илмӣ масъалаҳои асосии нигаҳдорӣ ва таҳқиқи мероси хаттӣ, вазъи ҷамъоварӣ, мушкилот ва муаммои матншиносии осори Абулмаъонӣ Бедил ва авзоъ ва аҳволи баргардонии матнҳои гуногун аз қабили насх, шикаста ва ғайраҳо, баррасии илмии осори Ганҷинаи дастхатҳои ба номи А.М. Мирзоев ва нақши миниатуриё дар ороиши дастхатҳои нодир мавриди таҳқиқу баррасии олимони матншинос қарор мегирад.
Бояд мутазаккир шуд, ки дар Ганҷинаи дастнависҳои шарқии ба номи А.М. Мирзоев бештар аз 5882 ҷилд нусхаи хаттӣ ва 6400 ҷилд китоби чопи сангӣ бо дарназардошти ҳукми дастнавис буданшон маҳфузанд ва то кунун фақат 3500 нусхаи он тавсифи илмӣ шуда, дар 10 ҷилд феҳрист бо забони русӣ интишор ёфтаанд.
Мероси гаронбаҳои хаттии илмиву адабие, ки дар марказҳои нигаҳдорӣ ва омӯзиши мероси хаттӣ ҳифз мешаванд, ғолибан бо хатти шикаста ё худ элементҳои хатти шикастадор навишта шудаанд. Масалан, матни осори хаттии марбут ба Мирзо Абдулқодири Бедил маъруф ба Абулмаъонӣ чандин маротиб таҳия ва нашр шудааст, аммо бештари матни бо хатти шикаста навишта шудаву ҳанӯз ҳам аз ҷониби олимони бедилшинос таҳқиқи дуруст наёфтааст ва то имрӯз матни илмии интиқодии мероси Бедили Деҳлавӣ сурат нагирифтааст.Ҳанӯз ҳам нусхаҳои хаттии дастнависҳо ба таври қонеъкунанда омӯхта нашуда, боиси нигаронии ҳаводорону муҳаққиқони мероси хаттӣ мебошанд, чунки дастнависҳои маҳфузбуда аҳамияти бағоят бузурги илмӣ дошта, нақши муассир дар густариши ҳувияти фарҳангии миллати мо доранд.
Авзои имрӯзаи дастнависҳоро ба инобат гирифта, масъулини Маркази мероси хаттии назди раёсати АМИТ пешниҳодҳои зайлро зарур медонад ба саъми ҳаводорони мутуни дастнавис бирасонад:
Мусоидат намудан ба ҷамъоварӣ ва нусхабардории мероси хаттии ниёгон, ва барои роҳандозӣ шудани ин ҳадаф фароҳам овардани шароити мусоид ҷиҳати таҷҳизонидани онҳо бо лавозимоти техникӣ;
Безаргардонии дастхатҳо, тармим ва ҷилдсозии онҳо;
Ҷилавгирӣ аз сиркату ғалаткориҳо дар мавриди таҳия ва нашри дастнависҳо;
Таъсис додани нашрияи чандинзабона таҳти унвони “Хатти ниёгон”…
Ҳамаи онҳое, ки нисбат ба сарнавишти дастхатҳои маҳфузмонда бетараф нестанд, метавонанд дар ҳамоиши илмии мазкур ширкат бинмоянд… фақат бо риояи фосилаи иҷтимоӣ ва дигар дастурҳое, ки Созмони ҷаҳонии тандурустӣ ҷиҳати ҷилавгирӣ аз паҳншавии COVID – 19 дар миён гузоштааст…

Конференсияи илмӣ-байналмилаллӣ

22 октябри соли 2020 магистрантон, аспирантон докторантони PhD ва олимони ҷавони Институти иқтисодиет ва демографияи АМИТ дар Конференсияи илмӣ-байналмилаллӣ дар мавзӯи «Нақши олимони ҷавон дар рушди илм, иннватсия ва технологияҳо», ки бо ташаббуси Шӯрои олимони ҷавони Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон баргузор гардид, иштирок намудаанд. Бо маърӯзаҳои илмӣ магистранти курси 2-ми ихтисоси «Идораи давлатӣ» – Абдуллоева Ҷ., докторанти PhD – Абдуллаев Ф., аспирантони курси 3-м – Азимов Б. ва Бердыева Ш., олимони ҷавон – н.и.и., х.п.и., Шералиев А.А., х.х.и., Саидов Ф.К. баромад кардаанд.

20201022_114143

Шурои олимон

Рузи 25 сентябри соли 2020 дар Институти иктисодиёт ва демографияи АМИТ ҷаласаи навбатии Шурои олимон баргузор гардид.

Рӯзномаи ҷаласаи Шурои олимон аз масъалахои зерин иборат буд.

  1. Ҳисобот дар бораи натиҷаҳои фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ ва илмӣ-ташкилии ИИваД АМИТ дар нуҳ моҳи соли 2020
  2. Дар бораи тасдиқ намудани Кумитаи тадорукотӣ ҷиҳати ташкил ва гузаронидани конференсияи илмӣ-амалии ҷумҳуриявӣ дар мавзӯи «Консепсияи инноватсионии рушди иқтисодиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон: асосҳои назариявӣ, муаммоҳо ва самтҳои амалисозии он»
  3. Оид ба фаъолияти Шурои диссертатсионии 6D.КОА-021-и назди Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ
  4. Оид ба даровардани тағйирот ба ҳайати Шурои олимони Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ
  5. Масъалаҳои ҷорӣ

5.1. Дар бораи ба нашр тавсия намудани монографияи ходими пешбари илмии шуъбаи таҳқиқоти назариявӣ, таърихи иқтисод ва афкори иқтисодӣ, д.и.и. – Назирӣ Гулбаҳор Назир «Таърихи пайдоиш ва рушди мануфактураи  капиталистӣ дар Осиёи миёна».

IMG_20200925_100520 IMG_20200925_100533

Меморандум

14 сентябри соли 2020 дар доираи иҷрои Нақшаи ҳамкориҳои дуҷониба байни Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Маркази тадқиқотҳои иқтисодӣ ва ислоҳоти назди Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон доир ба ҳамкориҳои илмӣ Ёддошти тафоҳум (Меморандум) ба имзо расонида шуд.

20200914_153534

IMG-20200917-WA0000

20200914_152540

конференсияи илмию амалии байналмилалӣ

14 сентябри соли 2020 дар толори маҷлисгоҳи Китобхонаи миллии Тоҷикистон конференсияи илмию амалии байналмилалӣ дар мавзӯи «Саҳми Сарварони Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дар таҳкими дӯстӣ, некӯҳамсоягӣ ва боварӣ, бозкушоии саҳифаҳои нави муносибатҳои шарики стратегии тоҷикон ва ӯзбекон» баргузор гардид. Дар ҷаласаи пленарии конференсияи мазкур директори Институти иқтисодиёт ва демографияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, д.и.и., профессор Ш.Раҳимзода баромад намуданд.

Ҳамзамон, дар кори конференсияи мазкур дар сексияи 2 (панели) «Ҳолат ва дурнамои робитаҳои иқтисодӣ» ходимони илмии Институт – д.и.и., профессор Мирсаидов А.Б., узви вобастаи АМИТ, д.и.и., профессор Исломов С.И., д.и.и., профессор Бобоев О., д.и.и., профессор Рауфӣ А., д.и.и., дотсент Каримова М.Т., д.и.и. Хоналиев Н., д.и.и. Садриддинов С. ва н.и.и. Шарипов Б.М. иштирок ва баромад намуданд.

общий общий1

 

МИЗИ МУДАВВАР

08 сентябри соли 2020 дар толори Шурои олимони Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ мизи мудаввар дар мавзӯи: «Истиқлолияти Тоҷикистон – дастовардҳои илмии иқтисодӣ» баргузор гардид, ки дар кори он ба ҳайси маърӯзачӣ ходими илмии шуъбаи таҳқиқотҳои назариявӣ, таърихи иқтисод ва афкори иқтисодӣ Боймуродов А.С. баромад намуданд. Дар охир директори Институти иқтисодиёт ва демографияи АМИТ, д.и.и., профессор Шариф Раҳимзода мудирони шуъба ва бахшҳо ва дар симои онҳо тамоми ходимони илмии Институтро бо 29-умин солгарди ҷашни Истиқлолияти давлатӣ табрик намуда, ба онҳо рӯзгори босафо ва хуррамию осоиштагӣ таманно намуд.

IMG_20200908_10215020200908_100416

МУЛОҚОТИ КОРШИНОСОНИ КМИР ОИД БА ИНТИХОБОТ ДАР АМИТ

Дар толори Раёсати Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон санаи (28.08.20) мулоқоти кории мутахассисону коршиносон аз Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо кормандони илми АМИТ баргузор шуд.

3.67

Сухани ифтитоҳиро президенти АМИТ, академик Фарҳод Раҳимӣ бо чанд сухане аз муҳиммият, омодагӣ ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи интихобот ҳусни оғоз бахшида, ба муаррифии гузоришгарон пардохтанд.

3.68

3.69

Ҳамин тавр, коршиносони КМИР ҶТ, мудири кафедраи факултети ҳуқуқшиносии ДМТ- Қурбонов Қурбон ва номзади илми ҳуқуқи ДМТ- Қодиров Ҷӯрабек, ҳамчунин узви КМИР ҶТ, академик Юсуфзода Носирҷон Салимӣ дар мавриди ҷанбаҳои гуногуни интихобот суҳбатҳо намуданд.
Ҷаласаи мазкур бо саволҳои кормандони академия ва ҷавобҳои коршиносони интихобот ба анҷом расид.

ҶАШНИ АКАДЕМИК ОСИМӢ

Рузи 25 августи соли 2020 дар толори Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Мизгирди байналмилалии илмии «Илм, олим ва ҷомеа: дирӯз ва имрӯз», бахшида ба 100-умин соли зодрӯзи аъзо-корреспонденти Академияи илмҳои СССР, академики Академияи илмҳои РСС Тоҷикистон, Президенти Академияи илмҳои РСС Тоҷикистон (1965-1988), раиси Комиссияи омӯзиши тамаддуни Осиёи Марказии ЮНЕСКО, асосгузор, раиси анҷумани тоҷикон ва форсигӯёни ҷаҳон «Пайванд» (1990-1996), барандаи Ҷоизаи байналмилалии ба номи Ҷавоҳирлол Неру, ходими намоёни давлатӣ ва ҷамъиятӣ Муҳаммад Осимӣ (1920-1996) баргузор гардид.

3.66

Дар ҳамоиш аъзои пайваста ва вобастаи АМИТ (Талбак Назаров, Мамадшо Илолов, Мусо Диноршоев, Собит Неъматуллоев, Юсуфшо Яъқубов, Улмас Мирсаидов, Кароматулло Олимов, Акбар Турсони Набипур, Абдусаттор Саидов, Муҳиба Якубова, Ҳайдаршо Пирумшоев, Мирзо Муллоаҳмадов, Муҳаммад Абдураҳмон…), директорон ва муовинони онҳо, ходимони илмии муассисаҳои илмӣ, олимон аз кишварҳои дуру наздик (аз тариқи онлайн) ширкат намуданд.
Сухани пешкушоди Президенти Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, академик Фарҳод Раҳимӣ академик Осимиро чун яке аз бузургтарин шахсиятҳои илму сиёсат ва фарҳангу тамаддуни асри гузашта муаррифӣ кард.
Нигоҳи нави таърихию, татбиқӣ, илмӣ ба фаъолияти омӯзишӣ (маориф), идорӣ-роҳбарӣ ва иҷтимоии академик Муҳаммад Осимӣ; зеҳнияти созандагӣ, омӯзгорӣ, роҳбар – вазири ояндабину мудаббир (ташкили низоми муназзами мактабу маорифи касбӣ, устод-бунёдгузори аввалин донишгоҳи техникӣ (таҳияи замина, дарёфти нерӯҳои илмию техникии донишгоҳ), коргузори хирадманиши давлатӣ-ҳизбӣ (котиби КМ ПК Тоҷикистон), ходими намоёни давлатию ҷамъиятӣ, файласуф, шарқшинос, таърихдон, физик ва назари таърихию концептуалӣ-илмӣ ба фаъолияти академик Муҳаммад Осимӣ ва дигар паҳлӯҳои фаъолияти Муҳаммад Осимӣ дар суханронии президенти АМИТ бозкушоӣ шуд.
Дар ҳамоиш масоили зерин мавриди баррасӣ ва муҳокимаву мунозираи олимон қарор гирифт:

3.64

Академик Муҳаммад Осимӣ – сарвари илми академии кишвар, Президенти Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон (1965-1988): ташаккулу чирашудани Муҳаммад Осимӣ – чун сарвари ояндабину таъсиргузор ба илму фарҳанг, усул ва консепсияи усулан бунёдии М. Осимӣ дар тарбияи кадрҳои илмию идории муназзами илм, низому тарбияи нерӯҳои илмӣ (бунёди институтҳои нави табиатшиносӣ, ҷамъиятшиносӣ, Академия ва илми академӣ (ба маркази бузургу эътирофшудаи ақлию таҳқиқӣ дар кишвар ва бурун аз он, илми академӣ – бунёдӣ дар замони Осимӣ), М. Осимӣ муассису баргузоргари форумҳои байналмилалии илмӣ доир ба таъриху фарҳанг (симпозиумҳои назми форсӣ, кушониён, ҷашнвораҳои Амир Хусрав, Ҳофизи Шерозӣ, Айнӣ, Абуалии Сино, Борбад, Камоли Хуҷандӣ, Мирсайид Алии Ҳамадонӣ ва ғ.), тарҳрезии академии таърихи халқи тоҷик (поягузори ғояи таърихи этникии тоҷикон) ва ду китоби энциклопедию академии доир ба Тоҷикистон, асосгузору нашри Энциклопедияи миллии (8 ҷилд) тоҷик, шинохту омӯзиши фарҳанги ориёӣ ва ҷойгоҳи он дар тамаддуни башарӣ, вижагии генезис ва худшиносии миллати тоҷик аз нигоҳу бардошти М. Осимӣ; Бобоҷон Гафуров, Мирзо Турсунзода ва Муҳаммад Осимӣ, ягонагию якпорчагӣ, худшиносии миллат, эҳёи маниш ва хотираи таърихӣ, зиёиёни ватанӣ, ватану ватанмандӣ, тавзеҳ ва дифференциацияи нави пажӯҳишӣ дар иртибот ба сохтори идории давлату давлатдорӣ, фарҳангсолорӣ, ҳунарманишӣ, хирад ва хирадманишӣ, дониш ва донишварӣ, фаҳмиши мақоми зиёӣ дар ҷомеа, (дар фаъолияти илмию ҷамъиятии М. Осимӣ), ҷашну маросимҳои тақвимии тоҷикон, тамаддуни муосири Ғарб ва муколамаи фарҳангсозии Ғарбу Шарқ аз нигоҳи М. Осимӣ, ЮНЕСКО ва М. Осимӣ (ба сифати раиси Комиссияи омӯзиши тамаддуни Осиёи Марказӣ (1977 -1996), нашри 7 ҷилдаи Тамаддуни Осиёи Марказӣ; тавсифи илмию таърихии собиқ Директори генералии ЮНЕСКО Федерико Майор: “ имрӯз ҷаҳон ба Муҳаммад Осимӣ барин чеҳраҳои ақлию созанда ниёз дорад”, П. Александров : ”Муҳаммад Сайфиддинович – аз хирадмандтарин президентҳои академияҳои ҷумҳуриҳои советист” ва амсоли ин.

3.65

Академик Муҳаммад Осимӣ – бунёдгузори Анҷумани тоҷикон ва форсигӯёни ҷаҳон «Пайванд», тавсифи генезиси таърихию илмӣ, ҳадафмандӣ аз бунёд, пиёда намудани ғояи ягонагию якпорчагии тоҷикон, армону ёди таърихӣ, фарҳангсолорӣ, нақши созандаи тоҷикон дар рӯи саҳнаи ҷаҳонӣ омадани иттиҳоди форсигӯён, бунёди маркази ансамблеяи ҷаҳонии тоҷикону форсигӯён (дар Душанбе), фурӯ нишонидани низоъҳои сиёсию қавмӣ, ифротигароии динию мазҳабӣ, тоҷикон пештозу мубаллиғи иттиҳоди форсигӯёни ҷаҳон, саҳми академик Муҳаммад Осимӣ дар тарғиби раҳовардҳои таърихию фарҳангии тоҷикону форсигӯён (ҷашну оинҳо) ва ғ.